Thời sự 60s

Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Ahmet Davutoglu (trái) hội đàm với Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg (phải) tại Brussels hôm 30/11. Ảnh: Reuters

“Không nước nào nên yêu cầu chúng tôi xin lỗi”, Thủ tướng Ahmet Davutoglu nói với các phóng viên sau cuộc họp với tổng thư ký NATO tại trụ sở của liên minh quân sự ở Brussels, Reuters đưa tin.

Davutoglu nhấn mạnh rằng bảo vệ biên giới dưới đất, không phận trên cao không chỉ là lẽ phải, mà còn là nhiệm vụ.

"Chúng tôi xin lỗi vì phạm sai lầm chứ không phải vì thực hiện nhiệm vụ”, ông nói.

Sau cuộc họp với Tổng thư ký NATO Jens Stoltenber và giành được sự ủng hộ của liên minh cho quyền tự vệ, Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ cũng cảnh báo rằng những sự cố như vậy vẫn tiếp tục là nguy cơ chừng nào Nga và liên quân do Mỹ dẫn đầu vẫn tác chiến riêng rẽ.

“Nếu hai liên minh cùng hoạt động trong một vùng trời nhằm chống lại Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) thì những sự cố như thế rất khó tránh”, thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ nói.

Trước đó, hôm 26/11, Tổng thống Vladimir Putin cho hay, Nga chờ một lời xin lỗi sau khi Thổ Ankara hạ Su-24 tại khu vực biên giới Thổ Nhĩ Kỳ - Syria.​

Sự can thiệp bất ngờ của Moscow vào nội chiến Syria hồi tháng 9 đã "ngáng chân" phương Tây, bao gồm Thổ Nhĩ Kỳ - quốc gia có đường biên giới dài với Syria. Nga ủng hộ chế độ của Assad trong khi các nước phương Tây muốn lật đổ ông.

Tổng thư ký NATO Stoltenberg kêu gọi các bên bình tĩnh trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Moshe Yaalon của Israel nhấn mạnh việc phối hợp với Nga cho phép Jerusalem tránh một số nguy cơ. Một chiến đấu cơ của Moscow hoạt động tại Syria cũng từng lạc vào không phận do Israel kiểm soát. Nó quay trở lại sau cuộc thương lượng giữa 2 nước.

Hành động bắn rơi chiến đấu cơ của Nga khiến quan hệ giữa Moscow và Ankara trở nên căng thẳng. Những nỗ lực thành lập một liên minh cùng tiêu diệt IS thông qua hành động quân sự, trong đó có Nga, đi vào bế tắc.

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký sắc lệnh áp đặt một loạt biện pháp trừng phạt kinh tế chống lại Thổ Nhĩ Kỳ, bao gồm việc cấm thuê máy bay từ Nga đi Thổ Nhĩ Kỳ, ngừng bán tour đi Thổ Nhĩ Kỳ trong các dịp lễ, kiềm chế hoặc tạm dừng các hoạt động kinh doanh của công dân hoặc các công ty Thổ Nhĩ Kỳ ở Nga.

​Một quan chức cấp cao của Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, các biện pháp trừng phạt của Nga sẽ làm trầm trọng thêm sự bế tắc trong mối quan hệ giữa Moscow và Ankara. Trong tuyên bố ngày 28/11, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan cho biết ông lấy làm tiếc về vụ Su-24 của Nga bị bắn rơi. Tuy nhiên, nó chưa đủ xoa dịu nỗi tức giận của Nga.

Bầu Đức trên sân bóng rất hào hứng, trái ngược với việc tài sản bị bốc hơi hàng nghìn tỷ trên sàn chứng khoán. Ảnh minh họa: Nguyễn Quang.

Trong hơn 1 năm gần đây, Hoàng Anh Gia Lai có kết quả kinh doanh ổn định: năm 2014 lãi ròng 1.475 tỷ đồng và 1.131 tỷ đồng cho 9 tháng đầu năm 2015. Tập đoàn này đang dịch chuyển cơ cấu kinh doanh sang lĩnh vực nông nghiệp thay vì chỉ tập trung vào bất động sản như trước.

Tại đại hội đồng cổ đông tháng 4/2015, bầu Đức cho biết “đáng lẽ chia cổ tức bằng tiền tỷ lệ 10% nhưng phát sinh việc nuôi bò nên cần phải tính toán lại vì cần nguồn vốn lên tới 7.000 – 8.000 tỷ đồng”.

Mặc dù mua thêm 5 triệu cổ phiếu HAG trong tháng 5/2015 nhưng giá chứng khoán đi xuống quá mạnh khiến tài sản của bầu Đức tuột dốc. Mức giá đóng cửa ngày 30/11 của HAG là 12.200 đồng/cổ phiếu - thấp nhất trong 3 năm gần đây.

Nhận định về mức giảm cực mạnh và liên tục của giá cổ phiếu HAG, chuyên viên tư vấn của Công ty chứng khoán Bảo Việt đưa ra 3 lý do. Thứ nhất, nhà đầu tư nước ngoài bán rất mạnh HAG những tháng gần đây - Credit Suisse (Hong Kong) Limited, với số lượng gần 30 triệu cổ phiếu.

Thứ hai, nhà đầu tư vẫn có lo lắng về các khoản nợ ngắn hạn của công ty này (13.000 tỷ đồng - tính đến hết quý III). Tổng nợ phải trả (cả ngắn hạn và dài hạn) tăng 10.000 tỷ đồng so với cuối năm 2014.

Thứ ba, Hoàng Anh Gia Lai không trả cổ tức bằng tiền mà chia cổ phiếu khiến cho tỷ lệ pha loãng lớn, làm nhà đầu tư lớn không hứng thú.

Đầu tư vào bò, bầu Đức hoãn việc chia cổ tức bằng tiền mặt.

Tuy nhiên, chuyên viên tư vấn của BVSC cũng nhận định: "Nếu đối chiếu kết quả kinh doanh với lợi nhuận cả nghìn tỷ đồng, tăng trưởng tốt với chuyển dịch tích cực khỏi ngành rủi ro cao thì HAG không thể giảm mạnh đến như vậy. Tuy nhiên, nhà đầu tư lại có góc nhìn khác".

Trong khi đó, Phó tổng giám đốc một công ty chứng khoán lớn có trụ sở tại Hà Nội cho biết, HAG giảm mạnh bởi nhà đầu tư nhỏ không thấy cơ hội tăng trong thời gian dài. Với nhiều nhà đầu tư lớn, họ cũng mất kiên nhẫn khi quỹ nước ngoài như Credit Suisse (Hong Kong) Limited liên tục bán ra với khối lượng hàng chục triệu cổ phiếu.

"Thực ra, quỹ nước ngoài bán ra không hẳn vì công ty đó kinh doanh không tốt mà đơn giản là họ chuyển đổi danh mục hoặc một lý do nào đó. Thế nhưng, điều này vẫn làm cho các nhà đầu tư khác bất an, khiến cổ phiếu lao dốc", chuyên gia này bình luận.

Trả lời Zing.vn về việc hoạt động kinh doanh năm 2015 vẫn có triển vọng tốt nhưng giá cổ phiếu liên tục giảm, ông Đoàn Nguyên Đức - Chủ tịch Hoàng Anh Gia Lai nói: "Giá cổ phiếu biến động là do thị trường, tôi cũng không giải thích được".

Cổ phiếu HPG của Tập đoàn Hòa Phát cũng có biến động tương tự HAG khi giảm giá 41% từ 53.000 đồng/cổ phiếu ở phiên cuối năm 2014 xuống 31.300 đồng. Tuy nhiên, tổng tài sản của ông Trần Đình Long (Chủ tịch HĐQT Hòa Phát) chỉ giảm nhẹ xuống 5.769 tỷ đồng so với 6.159 tỷ đồng cuối năm 2014.
So với ông Đoàn Nguyên Đức, tài sản của ​Chủ tịch Hòa Phát vượt lên 1.388 tỷ đồng và xếp thứ 2 trong danh sách những người giàu nhất trên sàn chứng khoán năm 2015.
Trong năm 2015, ông Trần Đình Long nhận được 58,1 triệu cổ phiếu từ cổ tức và cổ phiếu thưởng của Hòa Phát. Ngoài ra, ngay sau khi nhận 116 tỷ đồng cổ tức bằng tiền mặt với tỷ lệ 10% vào tháng 5/2015, ông Long mua thêm 10 triệu cổ phiếu HPG vào tháng 6/2015 nâng số lượng sở hữu lên 184 triệu.
Năm 2014, Tập đoàn Hòa Phát có kết quả kinh doanh tăng trưởng tốt với lãi ròng 3.144 tỷ đồng, kết thúc 9 tháng đầu năm 2015, HPG đạt mức lãi sau thuế 3.000 tỷ đồng.

Những tài xế Uber giờ không còn được hỗ trợ nhiều như trước mà phải chịu rất nhiều ràng buộc. Ảnh: Duy Hiếu.

Anh Cảnh coi việc hỗ trợ theo giờ như hên xui vì lái xe Uber không biết trước quãng đường khách đi, không thể chủ động chọn quãng ngắn để tăng số cuốc chạy. "Ngày nào chăm và may thì cũng được trả khoảng 400.000 đồng hỗ trợ. Nhưng ít ngày số đỏ như vậy", anh nói.

Nhớ lại một năm lái cho ​Grab, ​Easy taxi trước khi chuyển sang Uber, Vũ Văn Cảnh tiết lộ, anh từng đạt thu nhập lên tới vài chục triệu đồng mỗi tháng nhờ cùng lúc tham gia cả 2 dịch vụ taxi trực tuyến. ​Nhiều tuần cao điểm, anh kiếm tới hơn 20 triệu đồng/tuần.

"Grab đông khách, thời gian đầu hãng chưa yêu cầu thu phí dịch vụ 5-20% như hiện nay mà lại còn trả hỗ trợ 40.000 đồng/chuyến nên cánh lái xe vớ bở. Tôi thường chỉ chạy những cuốc ngắn để ăn hỗ trợ theo số chuyến, ngày hơn 20 chuyến là bình thường", anh Cảnh nói.

Hàng ngàn tài xế đã được Grab chiêu mộ bằng chính sách hỗ trợ không giới hạn này. "Mình cứ chạy thôi, còn không biết công ty lấy nguồn tiền nào để hỗ trợ đâu", anh Linh, một tài xế khác chia sẻ.

Cắt giảm hỗ trợ

Tuy nhiên, Grab bắt đầu thắt chặt ngân sách và thay đổi công thức trả thưởng và hỗ trợ từ giữa 2015.

Hồi tháng 10, thông báo cắt hoàn toàn hỗ trợ từ hãng đã khiến hầu hết tài xế ​​Grab bất ngờ, rủ nhau đình công, ngừng hợp tác. Trước phản ứng mạnh mẽ này, ngay trong ngày, Grab buộc phải phục hồi lại chính sách hỗ trợ, tuy nhiên, có những thay đổi nhằm đảm bảo lợi ích từ hai phía.

Cụ thể, mức hỗ trợ 50.000 đồng/chuyến chỉ áp dụng từ chuyến thứ 18 trở đi trong ngày. Từ chuyến thứ 22, hãng tăng hỗ trợ lên 70.000 đồng/chuyến. Tuy nhiên, theo chia sẻ của nhiều tài xế, để bắt đầu có hỗ trợ theo chuyến từ Grab thì lái xe phải lao động cật lực 24/24.

Dịch vụ taxi trực tuyến từng được coi là "gà đẻ trừng vàng" của nhiều tài xế. Ảnh minh họa: Diệp Sa.

Tài xế Phạm Huy Hoàng (259 Yên Hòa, quận Cầu Giấy) cho biết, trước đây, với mức phí siêu rẻ 6.000 đồng/km, ​Grab hấp dẫn nhiều khách gọi xe. Tuy nhiên, từ tháng 10, hãng tăng giá cước vào giờ cao điểm lên hơn 9.000 đồng/km, giờ bình thường là 7.000 đồng/km, lại mất nhiều thao tác đặt dịch vụ nên số cuộc gọi sụt giảm.

​Sang đến tháng 11, Grab tiếp tục cắt giảm khi tài xế phải chạy từ chuyến từ 19 trở đi mới được hỗ trợ và số tiền dao động từ 20.000 đồng trở lên tùy thuộc từng quãng đường. "Nếu muốn được hỗ trợ thì phải chạy đến đêm (từ cuốc thứ 19) mà phần đầu giá quá thấp, lại phải chia doanh thu nên rút cục giờ là quả đắng rồi", Nguyễn Văn Cường (Đống Đa, Hà Nội) - người mới mua xe Kia Morning để chạy Grab chia sẻ.

"Cắm mặt vào vô lăng từ sáng tới tối mới đủ 17 chuyến. Muốn được thêm hỗ trợ thì phải lái tiếp từ tối tới đêm, mất ngủ triền miên. Áp lực như vậy chỉ có tài xế trẻ mới trụ được chứ lái xe trung niên bỏ gần hết", tài xế Nguyễn Tuấn Anh (Đầm Trấu, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) chia sẻ.

Cắt giảm hỗ trợ, tăng thu phí dịch vụ đối với tài xế (20% cước phí mỗi chuyến và 10% phí trả cho hợp tác xã làm nhận diện thương hiệu) đồng thời tăng cước làm lượng khách giảm. Grab không còn là "nồi cơm Thạch Sanh" của cánh lái xe.

Nhiều lái xe như anh Cảnh, bỏ ​Grab sang ​Uber để bớt áp lực, có thêm thời gian làm việc khác. Chủ động chọn thời gian tham gia dịch vụ, hiện mỗi ngày lái xe Uber khoảng 8 tiếng, mỗi tháng thu nhập của anh Cảnh đạt hơn chục triệu đồng. Quay về với taxi truyền thống, Nguyễn Tuấn Anh cũng có chung mức thu nhập trên.

"Đang đà kiếm vài chục triệu mỗi tháng giờ còn hơn chục triệu, nhiều tài xế cũng ngán ngẩm. Nhưng sốc mấy chắc cũng không bằng mấy ông chủ còn bỏ tiền đầu tư mua xe, thuê lái mong vớ bở với ​Grab hay Uber mà giờ xế bỏ, xe tấp kho", Tuấn Anh chia sẻ.

Những người mắc kẹt
Bắt đúng "mốt" đầu tư mua xe thuê lái tham gia vào ​Grab, ​Uber, ​Easy taxi, một thời gian, nhiều chủ xe hưởng khoản lợi nhuận không nhỏ từ công thức thưởng và hỗ trợ của các hãng dịch vụ. Tuy nhiên, việc các hãng thay đổi chính sách khiến nhiều cá nhân trót "ôm xe" lao đao.

Năm 2014, anh Lê Tất Đạt (Đầm Trấu, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) rủ họ hàng góp tiền mua 4 xe Kia Morning vừa chạy, vừa thuê lái tham gia ​Grab, Easy taxi. Mỗi lái thuê anh Đạt trả lương 9 triệu đồng/tháng, trừ thêm chi phí xăng xe, bảo trì phương tiện, mỗi xe đem về cho anh khoảng hơn chục triệu đồng/tháng.

Tuy nhiên, sau khi ​Grab cắt giảm hỗ trợ, ​Easy taxi rút lui, ​Uber thay đổi chính sách, lái thuê của anh cũng xin nghỉ việc. Hiện, ngoài 2 chiếc xe anh em Đạt vẫn chạy mỗi ngày, 2 chiếc còn lại anh cho thuê với giá 500.000 đồng/ngày. "Tuyển lái mà hỗ trợ từ hãng thấp như vậy họ cũng không mặn mà nên mình chọn giải pháp cho thuê xe", anh nói.

Đầu tư lớn gấp nhiều lần chủ xe trên, anh Phan ​Long (phường 14, quận Phú Nhuận, TP HCM) đã mua tới hơn chục chiếc Kia Morning từ giữa năm 2014. Hưởng gần một năm "vớ bở" với Grab taxi, anh Long chia tỷ lệ 40% cho lái thuê, nhận lại 60% lợi nhuận. Nay khi chính sách hãng thay đổi, việc làm ăn không còn dễ như trước, nhiều lái xe xin nghỉ việc, anh phải tuyển thường xuyên, đồng thời điều chỉnh tỷ lệ ăn chia về 50/50.

"Một thời gian nữa nếu quá khó khăn, tôi sẽ phải chuyển hướng sang thành lập công ty taxi cổ phần như nhiều hãng taxi truyền thống khác", Long chia sẻ.

Chung cảnh với anh, anh Lê Thắng (phường 24, quận Bình Thành, TP HCM) lại giải quyết 20 xe 4 chỗ của mình bằng cách tuyển lái thuê ​Grab, ​Uber nhưng thu trọn gói 400.000 đồng/xe/ngày. "Với những lái xe đạt mức hưởng hỗ trợ, tôi chỉ nhận hộ và trả tiền về cho tài xế theo tuần", anh Thắng nói.

Gần một năm thu nhập "thăng hoa" từ dịch vụ taxi trực tuyến. các chủ xe nay phải đứng trước khó khăn thị trường. Tuy nhiên, theo anh Long, anh Thắng, các chủ đầu tư buộc phải tìm cách xoay sở để thích nghi và tồn tại.

- Xin cảm ơn ông!